Powrót do

Płowdiw - bułgarskie miasto z rzymskim amfiteatrem

dodany: 02.07.2006 | autor: Iza Pietras

Pociąg relacji Sofia – Płowdiw powoli wyrusza z pamiętającego jeszcze głębokie czasy komunizmu dworca kolejowego w Sofii, rozpędza się, ale już wiem, że zakup biletu na tzw. byrz vlak (pociąg pośpieszny) byłby zdecydowanie lepszym pomysłem… Za oknem mijają kolejne krajobrazy, pasmo Gór Witosza nie chce nas opuścić. W pociągu dość pusto, w przedziale obok wędkarze grają w karty, a w moim pewien Bułgar właśnie opowiada mi historię swojego życia, a Bułgarka z rogu uważnie przysłuchuje się obcemu dla ucha akcentowi. Mija 2,5 godziny i wreszcie mogę się uwolnić od porywających opowieści i badawczych spojrzeń...

Oto przede mną Płowdiw, drugie co do wielkości miasto Bułgarii (5928 km2), zamieszkiwane przez 376,5 tys. ludzi. To również bardzo ważny węzeł komunikacyjny. Położony jest nad brzegami Maricy, na siedmiu stromych wzgórzach, co daje się trochę we znaki przy spacerze po tym jakże urokliwym miasteczku. Urok Płowdiwu tkwi w połączeniu prężnie rozwijającego się nowoczesnego centrum z zabytkową częścią miasta pełną przepięknych XVIII-XIX wiecznych kamieniczek, pnących się wysoko krętych uliczek, galerii sztuki, bizantyjskich cerkwi, mnóstwem stoisk z pamiątkami i główną atrakcją Płowdiwu – rzymskim amfiteatrem.

Historia Płowdiwu sięga daleko wstecz; pierwsi ludzie żyli już tu przed epoką kamienia. Pierwsze plemiona trackie na tych terenach założyły osadę Eumolpia jeszcze w pierwszym tysiącleciu p.n.e. Następnie Trakowie z plemiona Bessów nazwali miasto Pulpudewa. Nazwa ta używana była aż do VII w. n.e. Miasto przeżywało wiele oblężeń. Pierwsi zniszczyli je Celtowie w 270 r. p.n.e. Odbudowane (stąd też wiele rzymskich zabytków na terenie Płowdiwu) i nazwane przez Rzymian Trimontium zostało ponownie zniszczone w III w. n.e. przez Gotów. Na przestrzeni wieków do Płowdiwu wkraczali: Justynian I Wielki, Hunowie i chan Krum. W wieku XII miasto zaczęło być nazywane Płowdiw i wtedy też wkroczyli do niego Bizantyjczycy. Spustoszone przez cztery wyprawy krzyżowe w roku 1364 dostało się pod panowanie tureckie i zyskało nową nazwę – Filibe, spełniając rolę stolicy Rumelii. W roku 1876 Płowdiw został wyzwolony przez Armię Rosyjską.

Przeważająca część Płowdiwu leży po południowej stronie Maricy; północ to przedmieścia, a najpiękniejsza część miasta – starówka – znajduje się na wschodzie. Wzgórza będące fundamentami miasta to Nebet Tepe (Wzgórze Modlitwy), Sachat Tepe (Wzgórze Zegarowe), Bunardżika (Wzgórze Wyzwolicieli) i Dżendem (Wzgórze Młodości).

Płowdiw ma wiele zabytków i będąc tam nie można opuścić żadnego z nich. Spacer po starówce najlepiej zacząć od centrum, gdzie nad placem Dżumaja wznosi się majestatycznie meczet Dżumaja (Meczet Piątkowy) z połowy XV wieku, powstały w czasie niewoli tureckiej, do dziś jest odwiedzany przez muzułmanów.

Liczne zabytki rzymskie, które powinny się znaleźć w planie wycieczki to przede wszystkim rzymski amfiteatr powstały na początku II w. n.e., za czasów panowania cesarza Trajana. Może pomieścić ok. 6 tys. widzów. Ciekawostką jest fakt, że został odkryty zupełnie przypadkowo w 1972 roku. Warte uwagi jest również rzymskie forum usytuowane blisko placu centralnego i stadion rzymski. Nebet Tepe to wzgórze z wartownią, z którego rozciąga się przepiękna panorama Płowdiwu.

Zabytkowe domy Płowdiwu w stylu barokowym charakteryzują się jasną fasadą, portykiem kolumnowym i nadwieszanymi górnymi piętrami. Ich wnętrza zdobione są drewnianymi rzeźbami i malowidłami ściennymi. Najciekawszym jest Dom Danowa, w którym znajduje się stara prasa drukarska, zbudowany dla uczczenia Christo Danawowa – pisarza i wydawcy. Warto również odwiedzić Dom Bałbanowa, należący kiedyś do kupca Łuki Bałbanowa ze współczesną galerią obrazów i zabytkowymi meblami oraz Dom Chindliana, kupca Stefana Chindliana, pochodzący z 1835 roku, w którym można oglądać malowidła ścienne i sufitowe przedstawiające Wenecję i Konstantynopol; Dom Lamartine`a to dzisiejsza siedziba Związku Pisarzy Bułgarskich. W Płowdiwie znajduje się kilka muzeów, między innymi: Muzeum Etnograficzne, w którym znajdują się biżuteria, stroje, instrumenty muzyczne, meble i ekspozycje dotyczące tkactwa, garncarstwa oraz poświęcone tradycyjnym metodom produkcji wina, sera i tytoniu; oprócz tego warto zwiedzić Muzeum Historyczne i Muzeum Archeologiczne.

Płowdiw bogaty jest w liczne budowle sakralne. Wśród nich godne uwagi są: bazylika Świętej Bogurodzicy z 1844 r., pełniąca rolę katedry; najstarsza chrześcijańska w mieście cerkiew św. św. Konstantyna i Eleny, wybudowana w 337 r. ku czci cesarza Konstantyna i jego matki Heleny; cerkiew św. Mariny z 1561 r. z 17-metrową drewnianą dzwonnicą i rzeźbionym ikonostasem; cerkiew Świętej Niedzieli zbudowana w roku 1578 oraz – wspominany już wcześniej – meczet Dżumaja Dżamija. Również w Płowdiwie znajduje się ormiański kościół św. Keworka z 1828 roku.

Płowdiw jest miejscem chętnie odwiedzanym przez turystów nie tylko ze względu na zabytki, ale także z powodu organizowanych tu festiwali. Ciekawy jest Międzynarodowy Festiwal Folkloru na początku sierpnia, obchodzony uroczyście Dzień Płowdiwu (6 września), Miesięczny Festiwal Kultury, w którego skład wchodzi Festiwal Verdiego i Międzynarodowy Festiwal Muzyki Kameralnej (czerwiec). Liczne przedstawienia i koncerty w amfiteatrze, Teatrze Dramatycznym N. Masalitinowa i Operze Płowdiwskiej zadowolą turystów chętnie obcujących z kulturą. W okolicach Płowdiwu znajdują się również liczne atrakcje kulturalne, jak np. Monastyr Baczkowski i Monastyr Arapowski.

Uliczki, kawiarnie, urokliwe zakątki, zabytki, sprzedawcy pamiątek – to wszystko sprawia, że Płowdiw na długo zapada w pamięci. Warto więc po całodziennym zwiedzaniu podarować nogom odrobinę odpoczynku, a oczom i duszy pozwolić zatrzymać ducha miasta i usiąść w którejś w licznych kawiarenek lub restauracji, by przy lampce bułgarskiego wina i tak popularnej sałatce szopskiej móc chłonąć atmosferę tego przepięknego, zabytkowego miasteczka na południu Bułgarii.

Bibliografia:
Paul Greenway (tłumaczenie A. Bielczyk, J. Białko, H. Staszkiewicz) Praktyczny przewodnik - Bułgaria, Wydawnictwo Pascal 2003, Bielsko-Biała
www.plovdiv.bg