Powrót do

Ivan Gundulić (hr)

dodany: 02.09.2005 | przygotowała: Monika Ledzion

Ivan Gundulić (1588 – 1638) to największy poeta starszych literatur południowosłowiańskich, pochodził z rodziny patrycjuszy dubrownickich. Piastował wiele funkcji w swym mieście ale przede wszystkim był pisarzem. Napisał wiele tekstów dramatycznych ale również wiersze liryczne. Wiele jego utworów przetrwało jedynie we fragmentach. Treść ich czerpał przeważnie ze znanych epizodów z eposów Ariosta iTassa lub motywów rozpowszechnionych w literaturze antycznej. Dramaty et cieszyły się w Dubrowniku ogromnym powodzeniem; mało w nich jest jednak indywidualnych cech autora; była to tylko danina, jaką pisarz złożył swojej epoce. Znaczenie i sławę zdobył Gundulić trzema swoimi dziełami: poematem Suze sina razmetnoga, udramatyzowaną sielanką Dubravka i nie dokończonym niestety poematem epickim Osman. Dwa pierwiastki przewijają się stale przez twórczość Gundulicia: pierwiastek chrześcijańsko-moralistyczny i narodowy. Był on głęboko przekonany o przemijalności wszystkiego co ziemskie, o krótkotrwałości wszelkich ludzkich poczynań i konieczności pogrążenia się w kontemplacji religijnej. Był człowiekiem doskonale rozumiejącym sytuację swego miasta i sytuację Słowiańszczyzny w ówczesnej Europie.

Nawiązywał do walk polsko-tureckich. Pisząc pod wielkim wrażeniem głośnej w całej Europie wiktorii pod Chocimiem swój poemat Osman, Gundulić snuł – równolegle do typowych dla człowieka baroku refleksji o znikomości ziemskiej sławy i potęgi – pochwałę polskiego bohaterstwa i męstwa; z Polską wiązał ściśle nadzieję na ostateczne pokonanie Półksiężyca, toteż królewicza polskiego (panującego potem jako Władysław IV) kreował na jedną z głównych postaci eposu. Przekład tego eposu, którego dokonał Karol Brzozowski, inspirował również Mickiewicza.

Bibliografia:
A. Barac, Literatura narodów Jugosławii, Wrocław 1969.