Powrót do

Etela Farkašová (sk)

dodany: 11.08.2004 | przygotowała: Kamila Ragan

Etela Farkašová (ur. 05.10.1943), słowacka pisarka, eseistka, publicystka, filozof, dyrektor Katedry Filozofii i Historii Filozofii Uniwersytetu Komeńskiego w Bratysławie. Studiowała matematykę i fizykę (jako specjalizację nauczycielską) oraz filozofię i socjologię na Uniwersytecie Komeńskiego. W ostatnich latach zajmuje się filozofią feministyczną.

Debiutowała zbiorem próz Reprodukcia času (1978), w których na pierwszym planie znajdują się motywy niepełnej rodziny, konfliktów małżeńskich, rozwodu. Istotne (dla całej twórczości pisarki) są także kategorie czasu i przestrzeni. Szczególnie silnie zarysowują się one w kolejnych utworach: Snívanie v tráve (1983), Nočné jazvy (1986), Unikajúci portrét (1989), Nedeľné fotografie (1993), Deň za dňom (1997), ściśle ze sobą powiązanych, z powtarzającymi się motywami, pisanych podobnym stylem. Zbiory esejów Etudy o bolest i (1992) i Život ako rozhovor (1993) zostały nagrodzone w konkursie SLF (Słowackiego Funduszu Literackiego - Slovenský literárny fond) na najlepszy esej naukowy.

Twórczość prozatorska E. Farkašovej posiada zarówno osobisty charakter (np. opowiadania: Fedor - o upośledzonym chłopcu z perspektywy jego matki, Čas jedného odchádzania - o śmierci starszej kobiety z perspektywy jej córki, Niekoľko viet - o chorej dziewczynce z perspektywy opiekującej się nią ciotki), jest intymna, prywatna, ale równocześnie obserwujemy w niej dystans: w stosunku do siebie, innych, świata.Remocje uzupełniają rozum i odwrotnie. Ślady naukowości, filozoficzności widoczne są w tematyce i stylu; forma opowiadania nierzadko zbliża się do eseju. Często pojawiają się długie (wielokrotnie złożone) zdania, skomplikowana (czasami nawet niepoprawna) składnia utrudniająca odbiór tekstu. Występuje wiele szczegółowych, rzeczowych opisów, używany jest naukowy, specjalistyczny język (terminy z zakresu filozofii, biologii, medycyny, fizyki i in.), ale w jego bliskim sąsiedztwie odnajdujemy metafory, poetyckie porównania, zabawy słowem, neologizmy. Autorka zresztą zajmuje się także związkami i oddziaływaniami między literaturą i filozofią (np. esej Medzi literatúrou a filozofiou).

Etela Farkašová poświęca się również publicystyce; pełniła funkcję redaktora czasopisma Aspekt.

Bibliografia:
Slovník slovenských spisovateľov, Praha 2000.