Powrót do

Tata Bojs (cz)

dodany: 14.11.2007 | przygotował: Łukasz Wróbel

Wyobraź sobie koncert, show i spektakl parateatralny jednocześnie. Wyobraź sobie artystów, którzy to wszystko tworzą własnymi siłami oraz nakładami, przy tym nic nie zarabiają, mając z tego jedynie satysfakcję i pełną salę fanów. Wyobraź sobie doświadczonych muzyków, niebojących się nowych pomysłów i wyzwań. A może spróbujesz sobie jeszcze wyobrazić szaleńców w ludzkich ciałach? Ciężko to wszystko ujrzeć naraz, co? I owszem, ciężko..., ale niekiedy mówimy o kapeli Tata Bojs.

Probuzení... czyli tu opowieść się zaczyna

Založení skupiny Tata Bojs se datuje od roku... Stop! Chyba nie ten język. Jeszcze raz. Za powstanie czeskiej kapeli Tata Bojs przyjmuje się rok 1988. Stop! Zbyt sztywno. Co więc pozostaje? Może na początek pozwolę sobie odpowiedzieć na pytanie: czy można napisać tendencyjny artykuł o nietuzinkowym zespole? Zdecydowanie nie! Dlatego w ramach wyjątku, postaram się wyjść poza typowe ramy artykułu i napisać coś od siebie, z domieszką własnych doświadczeń, spostrzeżeń oraz – co tutaj będzie najistotniejsze – zasłyszanych wrażeń.

Jak i po co? Czyli virtuální duet

Co nieco już napomknąłem, że Tata Bojsi (znani w Czechach także pod zwyczajową nazwą Tatáči) powstali już prawie 20 lat temu, kiedy zagrali swój pierwszy w karierze koncert. Dokładnie w przyszłym roku planują uczcić 20-lecie swego scenicznego istnienia. Dlaczego akurat scenicznego? Bo w jakimś sensie ich powstanie można by uznać za znacznie wcześniejsze. Możemy zatem zgadywać, czy był to rok 1979, kiedy Milan Cais i Marek Huňát poznali się w przedszkolu na Czerwonym Wzgórzu (školka na Červeném vrchu). A może dwa lata później, gdy razem zasiedli w jednej ławce w pierwszej klasie podstawówki. Choć rok 1983 wydaje się znacznie istotniejszy, ponieważ Milan wówczas nadaje swemu najlepszemu koledze Markowi przezwisko Mardoša, które staje się jego drugim imieniem. Nie, nie, nie – to też nie. Rok 1983 to już na pewno ta prawdziwa data. Wtedy pojawiają się marzenia o założeniu wspólnego zespołu i w wyniku tego powstaje pierwszy ich utwór, można by rzec, że w wersji quasi-unplugged, bo bez instrumentów – Národní výbor (przyp. red.: Komitet narodowy). Hmm, pewnie już zanudzam, ale w głowie mej pojawiła się nowa propozycja – rok 1986. Milan Cais zostaje ochrzczony przez Mardošę ksywą – Bublina. Ta mu towarzyszy w różnych przepoczwarzeniach po dziś dzień, obecnie w postaci – Bublajs. I tak bym mógł jeszcze z kilka stron. Ale po co? Wystarczyłby przecież telegraficzny skrót: Bublina i Mardoša się poznają w dzieciństwie, są fajnymi kumplami, zaczynają kombinować coś muzycznie i grają pierwszy koncert w 1988 roku, do składu dobierają jeszcze parę osób, które się co jakiś czas zmieniają. Wsiadamy do wehikułu czasu i... mamy rok 2007. A co się działo w międzyczasie? Zapraszam na oficjalną stronę zespołu. Mardoša postanowił naskrobać obszerniejsze dzieje grupy, ale jeszcze tego nie dokonał. Niecierpliwi niech lepiej wezmą coś na uspokojenie, bo to z pewnością jeszcze trochę potrwa. Mogę jedynie dodać, iż rdzeń grupy – nierozerwalny duet, czyli Bublina i Mardoša tatabojsują do dziś.

Czas na konkrety!

Brzmi jak hasło wyborcze. Ale nie o tym być miało, lecz o tej – jak już wspomnieć zdążyłem – nietuzinkowej kapeli. Dlaczego nietuzinkowej? Kto nie wgłębiał się w ich twórczość, powinien chociaż spróbować. Nie, żebym go bardzo namawiał, gdyż zauroczony zespołem jeszcze jestem i piszę trochę z subiektywnego punktu widzenia, ale również dlatego, że natrafiłem na nią zupełnie przypadkiem i od pierwszej chwili zostałem nią oczarowany. Było to pewnej kwietniowej nocy 2006 roku, kiedy siedziałem sobie w sieci i przeglądałem programy czeskich Juwenaliów (czes. Majáles). Wśród występujących artystów znaleźli się m.in. Tata Bojsi. Postanowiłem zerknąć na ich internetową stronę i odsłuchałem sobie pierwszy lepszy utwór, który mi się pod kursor nawinął – Duševní. Słysząc już pierwsze dźwięki, zostałem otumaniony i wiedziałem, że zespół mnie schwytał w swoje artystyczne szpony.

Attention, Aux Hommes!

Do dziś dnia nie wiem, do jakiego gatunku ich przydzielić, bo właściwie oni sami tego nie wiedzą, ale po co się bawić w szufladkowanie? Ich twórczość balansuje gdzieś pomiędzy jednym, a kolejnym gatunkiem. Potrafią nagrać lekki i inteligentny popowy kawałek, po czym zaskoczą Cię ostrymi brzmieniami, których nie powstydziłby się żaden rockowy zespół, a na koniec zaśpiewają kolibovku... to znaczy kołysankę. Całokształt przybarwią niezwykłymi i niezidentyfikowanymi dźwiękami oraz opowieścią spoza ziemskiej rzeczywistości. Mają Cię! Jeżeli dasz się schwytać w którąś z pułapek, to mogę Ci gwarantować (a przynajmniej bym chciał), że szybko się z niej nie wydostaniesz.

W skrócie telegraficznym po raz drugi... Já sem totiž blázen

Wyobraź sobie charyzmatycznego wokalistę (Bublajs) za perkusją, który śpiewa i gra jednocześnie, a przy tym jedno i drugie wykonuje, jakby to były dwie różne osoby... a właściwie to trzy, bo czasem zdarza mu się również zatańczyć. Natomiast szalona i najpozytywniej zakręcona postać Tata Bojsów, czyli basista Mardoša zaskakuje wszystkich nie tylko swoją genialną grą, lecz także swoimi popisami skoczno-tanecznymi. Niektórzy krytycy muzyczni zastanawiali się nawet, czy jego partie basowe, albo przynajmniej ich część, w trakcie koncertów odgrywane są z playbacku. Zaskakiwało ich bowiem, że ów basista radzi sobie doskonale z jedną, jak i drugą czynnością bez zbędnych pomocy... i zadyszki.

Kluci kde ste?

Obecnie tworzą i mają się dobrze. Nie brakuje im pomysłów i całkiem niedawno, bo w kwietniu tego roku, wydali swój najnowszy krążek Kluci kde ste?. Na ich koncie widnieje już 13 płyt, wśród nich te z przeróbkami oraz rejestracją wielkiego show Nanotour, która ukazała się także w postaci DVD. Eksperymentowali również z koreańskim Ahn Trio w kobiecym wcieleniu, grającym muzykę klasyczną. Niestety, projekt nie został dokończony. Skończyło się jedynie na wspólnym, lecz jednorazowym występie obu zespołów. Coś jeszcze? Oczywiście nie mógłbym pominąć ich szalonych i godnych podziwu teledysków. Kto widział, na pewno nie przeszedł obok nich obojętnie. Wciąż ewoluują i zapewne jeszcze nas czymś zaskoczą niejeden raz. Starczy już tego – o muzyce się nie pisze, lecz przede wszystkim się jej słucha.

Uwaga! Artykuł ten jest subiektywną oceną jego twórcy. Jeżeli więc się z nią nie zgadzasz – nie musisz ;).