Powr鏒 do

-> strona g堯wna

Praojczyzna Chorwat闚

dodany: 07.06.2004 | autor: Jakub Be速owski


Chorwaci s czci grupy plemion indoeuropejskich znanych pod wsp鏊n nazw S這wianie. R闚nie powi頊ani s jednym wsp鏊nym j瞛ykiem. Praojczyzna Chorwat闚 znajdowa豉 si na p馧nocny wsch鏚 od g鏎 zwanych Karpatami, na rozleg造ch pastwiskach i dolinach, kt鏎e przecina造 rzeki Wis豉, P軟. i P責. Bug, Dniepr, Prut. Chocia wiadomoci o osiedlaniu si S這wian na tych terenach znane s od po這wy pierwszego tysi鉍lecia przed urodzeniem Chrystusa, to bardziej wiarygodne informacje pochodz z I. i II. w. n. e. Dost瘼 do Morza Czarnego, a co za tym idzie, dost瘼 do kultury i cywilizacji greckiej, uniemo磧iwiali Chorwatom Skici, a pniej Sarmaci - nomadowie i plemiona wojownicze. W璠r闚ki w kierunku p馧nocno-zachodnim przez rzek Wart i Odr uniemo磧iwiali Germanowie.

Wielka migracja narod闚 w II po. IV w. zapocz靖kowa豉 w璠r闚k czci S這wian w szukaniu nowych teren闚. Pierwsze fale migracji S這wian w kierunku po逝dniowym i w kierunku wybrze瘸 ba速yckiego zbieg造 si w czasie z migracjami plemion germa雟kich. Inwazja Hun闚 na prze這mie IV i V w. wch這n窸a du蕨 cz ludnoci plemiennej S這wian. Inwazja szerzy豉 si w kierunku rodka Europy. W VI w. n. e. t przestrze atakuj Awarowie, kt鏎zy nawi頊uj porozumienie ze S這wianami i wsp鏊nie migruj w stron po逝dniowo-wschodniej Europy. W sojuszu pomi璠zy Awarami i S這wianami S這wianie nie maj du瞠go wp造wu na decyzje zwi頊ane z migracjami, poniewa Awarowie w tym czasie s silniejsz grup plemienn. Wsp鏊nie w VII w. zajmuj Dalmacj - obszar po逝dniowy dzisiejszej Chorwacji - rozbijaj鉍 wojskowe osady i absorbuj鉍 w swoje szeregi iliryjsk i roma雟k ludno znajduj鉍 si na drodze ich migracji. Nazwa ich mo瞠my niszczycielami, poniewa pustosz i burz stare miasta, chocia瘺y Salone i Epidarius (Trogir). Walcz鉍 z Bizancjum, Awarowie odnosili tak瞠 pora磬i. Najwi瘯sz z nich ponieli 622 roku w okolicach Carigradu. Pora磬i os豉bia造 dominacj Awar闚 w sojuszu, tak i S這wianie stopniowo wychodz z ich cienia (VII wiek). W sk豉dzie tego sojuszu znajdowali si tak瞠 Chorwaci.

O pochodzeniu Chorwat闚 du穎 si rozmawia這 i jeszcze si b璠zie rozmawia w kr璕ach naukowych. Wi瘯szo naukowc闚 s鉅zi, i Chorwaci, podobnie jak S這wianie, s czci s這wia雟kiego korpusu j瞛ykowego. Wi璚 wnioskowa mo瞠my, 瞠 praojczyzna Chorwat闚 to tak瞠 praojczyzna S這wian. Jednostki m闚i jednak, i Chorwaci nale蕨 do ira雟ko - kaukaskiego kr璕u j瞛ykowego i dlatego s pochodzenia ira雟kiego. S鉅z鉍 tak, daj oni dow鏚, 瞠 nazwa Chorwaci jest wyrzebiona na kamiennym reliefie oddaj鉍emu cze perskiemu kr鏊owi Dariuszowi I. w VI w. p. n. e. w postaci Horavvati. R闚nie si wspomina nazwa Chorwaci w wi皻ych staroperskich ksi璕ach Avesty. Na podstawie lad闚 j瞛ykowych i dowod闚 archeologicznych chc przekona, i Chorwaci osiedlali si i mieszkali we wschodnim Iranie i w p責. Afganistanie, by potem migrowa na tereny wok馧 Kaukazu i 瞠 si osiedlili w II i III w. n. e. na terenach przybrze積ych Donu. Potwierdzaj to dowodami: dwie kamienne p造ty nagrobne znalezione w Azovie z wyrzebionymi nazwami Horoathos i Horovathos. Posuwaj si mielej w swoich stwierdzeniach m闚i鉍, i Chorwaci za czas闚 najazd闚 Hun闚 opuszczali dolne tereny Donu i zamieszkiwali g鏎ne obszary Wis造 i ζby i tutaj si wymieszali ze S這wianami i utworzyli w VI w. pa雟two, tzw. Bia章 Chorwacj.

O migracjach Chorwat闚 na obszar dzisiejszej Chorwacji nie ma konkretnych i wiarygodnych informacji. Na ten temat powsta造 legendy. Jedna z legend zamieszczona jest w dziele De administrando imperio (O sprawowaniu w豉dzy) bizantyjskiego w豉dcy Konstantyna VII Porfirogeneta z X wieku. Legenda g這si, i Chorwaci na zaproszenie bizantyjskiego cara Heraklija przybili z teren闚 Bia貫j Chorwacji i zaj瘭i obszary g鏎nej Wis造. Zorganizowali tam trzy pa雟tewka: Chorwacj Posawsk (kt鏎a zosta豉 pod wp造wem Awar闚) oraz Bia章 (Dalmaty雟k) i Czerwon Chorwacj - kt鏎e uznawa造 zwierzchnictwo Bizancjum. Mniejsze grupy Chorwat闚 zosta造 wymieszane z plemionami s這wia雟kimi: S這wakami, S這we鎍ami i innymi. Niekt鏎zy znaleli si nawet w Macedonii czy Grecji. Ludno ta zosta豉 zasymilowana i utraci豉 nazw Chorwaci.

W swojej nowej ojczynie - od Drawe do Dunaja na p馧nocy i do Morza Adriatyckiego na po逝dniu, Chorwaci zastali Rzymian i zromanizowanych Ilir闚 i Kelt闚, kt鏎zy prze篡li liczne najazdy plemion barbarzy雟kich. Chorwaci zabijali lub brali do niewoli ludno mieszkaj鉍 na tych terenach. By tego unikn寞, Rzymianie uciekali w trudno dost瘼ne obszary g鏎skie. Ci, kt鏎zy si znaleli w starych lub nowo powstaj鉍ych miastach dalmaty雟kich, jak Trogir, Split, Dubrovnik, Osor, Zadar czy Kotor, mieli ochron ze strony Bizancjum. Miasta te do roku 751 by造 pod w豉daniem bizantyjskiego egzarha, kt鏎y by sterowany przez w豉dze w Ravennie. Od roku 751 obszary tych miast pod opiek Bizancjum zaczynaj tworzy samodzieln jednostk administracyjn, kt鏎 w豉da strateg (cywilny i wojskowy przyw鏚ca), z orodkiem w Zadarze.

Nowo przybyli Chorwaci najpierw zaj瘭i tereny rolnicze z najbardziej 篡zn gleb. Ka盥y r鏚 dosta wydzielon cz obszaru rolnego. Natomiast pastwiska i lasy stanowi造 wsp鏊ne dobro gminy. Opr鏂z rolnictwa zajmowali si hodowl byd豉 i polowaniem. Wi璚ej gmin tworzy這, w prze這瞠niu na warunki dzisiejsze, wojew鏚ztwo. By這 ono obszarem jednego plemienia, na czele kt鏎ego sta wojewoda (g這wa plemienia). R闚noczenie by on dow鏚c wojska i s璠zi plemienia. Ze r鏚e historycznych dowiadujemy si, i wojewodowie byli sprawiedliwymi w豉dcami i godnie sprawowali w豉dz, adekwatnie do swojego stanowiska.


Bibliografia:
Ivo Peri: Historia Chorwat闚.
Kronologija: Hrvatska, Europa, Svijet. Pod red. Ivo Goldstein.